عناوین مهم

گزارش ویژه؛

محمدبن سلمان با تصمیم پدر، ولیعهد عربستان شد/سنت شکنی ملک سلمان چه پیامدهایی برای رژیم سعودی می تواند داشته باشد؟

پس از جنگ قدرتی چند ساله بالاخره پادشاهی سعودی محمد بن نایف را برکنار و پسرش را به عنوان ولیعهد معرفی کرد.

پایگاه جامع تبیینی نفوذ: ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان طی حکمی محمد بن نایف را از ولیعهدی برکنار کرد و پسرش محمد بن سلمان را جانشین وی کرد. طبق دستور جدید شاه قانون نظام سلطنتی تغییر یافته و شاه باید یکی از فرزندان یا فرزند اصلح فرزندان پادشاه مؤسس (عبدالعزیز بن عبدالرحمن الفیصل آل سعود) باشد

محمد بن سلمان چگونه ولیعهد شد؟

از زمان تاسیس رژیم عربستان سعودی به عنوان یک حکومت پادشاهی مطلقه در سال ۱۹۳۲، سلطنت از عبدالعزیز موسس به پسرش سعود، سپس به برادرش فیصل، خالد، فهد، عبدالله و سپس در تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵ به سلمان رسید. سلمان آخرین پسر عبدالعزیر ال سعود – بدون در نظر گرفتن مقرن – است. عبدالعزیز تنها مرد تاریخ است که خود پادشاه بوده و پدر ۶ پادشاه دیگر نیز بوده است.

photo_2017-06-21_09-13-53

براساس رویه معمول سلطنت پس از برکناری مقرن از ولیعهدی، قدرت به محمد بن نایف، برادر زاده ملک سلمان واگذار می شد ولی روند حاکم بر عربستان نشان می داد که به تدریج، بن نایف از سوی محمد بن سلمان عموزاده و پسر پادشاه کنونی در حال به حاشیه رانده شدن بود.

در  همین راستا،نشریه ساندی تایمز در گزارشی درباره انگیزه جایگزینی بن سلمان با بن نایف، چندی پیش می نویسد:” سلمان در نظر دارد تا وقتی که زنده است اطمینان یابد پسرش به مانند پسران دیگر پادشاهان که پس از مرگ قدرت و نفوذ خود را از دست دادند، پس از مرگش از قدرت کنار زده نشود. پسران عبدالله، فهد، خالد و سعود پس از مرگ پدران خود، تقریبا همگی پست‌های خود را از دست دادند و به پست‌های پایین‌تر نظیر استانداری، تقلیل یافتند.”

محمد بن سلمان حدود دو سال بود که رسما تلاش خود برای ولیعهدی و کنار زدن بن نایف را آغاز کرده بود. سفر به مسکو و واشنگتن، اظهارنظر درباره مسائل کلان سیاست خارجی سعودی ها، تصمیم گیری درباره قیمت نفت و مسائل دفاعی از جمله جنگ یمن و موضوعاتی از این قبیل نشان می داد که جنگ قدرت برای کنار زدن محمد بن نایف امری جدی است.

۶۰۰۹۱۹۸_۷۸۴

البته ناظران سیاسی یکی از دلایل تشدید جنگ قدرت میان بن سلمان با بن نایف را، وضعیت جسمی ملک سلمان می دانستند. المنار در این باره می نویسد:”وضعیت «ملک سلمان» رو به وخامت گذاشته و اکنون تحت مراقبت کادر پزشکی قرار گرفته است تا جایی که گاهی از هوش می‌رود و قدرت تکلم خود را از دست می‌دهد. پادشاه سعودی تعادل روحی روانی خود را از دست داده است و درک درستی از رخدادهای اطراف خود ندارد.”

به هرحال،بالاخره در کشمکش های سیاسی و تنش های داخلی میان پسر سلمان و بن نایف، محمد بن سلمان با اقدام پادشاه عربستان به عنوان ولیعهد جدید انتخاب شد.امری که بسیاری آن را به عنوان زلزله سیاسی در رژیم سعودی قلمداد می کنند.

پیامدهای پادشاهی محمد بن سلمان برای عربستان و منطقه چه می تواند باشد؟

روند تغییرات در ساختار سیاسی عربستان پس که از برکناری مقرن و ولیعهدی بن نایف در سال ۲۰۱۵ با هدف ارتقای موقعیت بن سلمان آغاز شد، امروز با برکناری بن نایف و انتخاب محمد بن سلمان به ولیعهدی وارد فاز جدیدی شد. اکنون پسر ملک سلمان تنها یک گام تا تخت پادشاهی سعودی فاصله دارد.ولی ناظران و تحلیلگران سیاسی این تغییرات را به نفع رژیم سعودی نمی دانند. چرا که معتقدند در عرصه داخلی، آشفتگی های فعلی افزایش خواهد یافت و جنگ قدرت به خصوص پس از کناره گیری یا مرگ ملک سلمان تشدید خواهد شد.

در عرصه خارجی هم سوداگری و  بی تجربگی محمد بن سلمان – امری که امروز هم می توانیم در تصمیم گیری ها ساختار سعودی مشاهده نماییم – می تواند منطقه را وارد تنش های جدید و جهان را دچار بحران های تازه نماید. ایندیپندنت درباره خامی و خطرناک بودن محمد ن سلمان در بحبوحه سفر ترامپ به عربستان می نویسد:” بسیاری از مردم دونالد ترامپ را خطرناک‌ترین مرد روی کره خاک می‌دانند اما او هفته آینده برای یک سفر سه روزه عازم عربستان خواهد شد – جایی که قرار است با مردی دیدار کند که از حیث ایجاد بی‌ثباتی، با فاصله‌ای نزدیک در جایگاه دوم قرار دارد. این مرد، محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان است که ۳۱ سال دارد و از آنجا که پدرش ملک سلمان به خاطر سن بالا ناتوان شده است به عنوان حاکم غیررسمی عربستان شناخته می‌شود.”

مع الوصف، بایستی منتظر ماند و دید که پادشاهی رو به سقوط و انحطاط سعودی، با روی کار آمدن رسمی محمد بن سلمان به چه سمت و سویی خواهد رفت. او مانند گذشته تصمیم گیری های جنون آمیز خود را ادامه خواهد داد یا  به دنبال پیش بردن سیاست های جدید خواهد بود.

 

همچنین ببینید

۶

جزئیاتی از همکاری آقای جاسوس با موسسه شرمین و بیژن/با موسس مرکز ایران شناسی پرینستون بیشتر آشنا شوید!

  زی یو وانگ شهروند آمریکاست اما در چین (پکن) به دنیا آمده، در رشته‌ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *