عناوین مهم

گزارش ویژه؛

مرگ “روباه لهستانی” کاخ سفید/مهمترین نظرات برژینسکی در طول 30 سال فعالیت سیاسی درباره ایران چه بود؟

برژینسکی، مشاور امنیت ملی آمریکا در دوره کارتر که بارها درباره ایران به اظهارنظر پرداخته بود، در سن 89 سالگی درگذشت.

پایگاه جامع تبیینی نفوذ: زبیگنیو برژینسکی مشاور دومین اندیشکده معتبر دنیا یعنی CSIS در دانشگاه جانز هاپکینز به عنوان پروفسور ارشد مشغول به فعالیت بود. وی همچنین یکی از اعضای هیئت مشاور بین المللی شورای آتلانتیک بود. برژینسکی از 1977 تا 1981 مشاور امنیت ملی جیمی کارتر بود. وی در سال 1981 از رئیس جمهور آمریکا به دلیل مشارکت در نرمال سازی روابط آمریکا-چین مدال آزادی دریافت کرد. وی در سال 1985 عضو کمیسیون تسلیحات شیمیایی و هیئت مشاور اطلاعات خارجی رئیس جمهور (ریگان) بود. وی یکی از اعضای هیئت مشاور امنیت ملی جرج بوش و در سال 2004 رئیس شورای روابط خارجی بود که گزارشی با عنوان “زمانی برای راهبرد جدید” علیه ایران تهیه کردند.

برژینسکی ، در زمره برجسته‌ترین سیاستمدارن، ژئواستراتژیست‌ها و دولتمردان آمریکا قرار می‌گیرد. برجسته‌ترین سمت دولتی وی مربوط به سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ می‌شود که در نقش مشاور امنیت ملی آمریکا، به رئیس جمهور جیمی کارتر خدمت کرد.او جمعه شب گذشته در بیمارستانی در ایالت ویرجینیای آمریکا در سن ۸۹ سالگی درگذشت.

001

زبیگنِو برژینسکی، اگرچه در ۲۸ مارس ۱۹۲۸ در شهر ورشو لهستان متولد شد ولی با ورود به دانشگاه هاروارد از سال 1953، رفته رفته وارد کرسی های نظریه پردازی های واشنگتن و سپس حلقه مشاوران روسای جمهور مختلف آمریکا شد.برژینسکی را در واقع می توان “روباه لهستانی در حلقه تصمیم گیران آمریکایی” نامید که بیش از 30 سال در عرصه های مختلف به ارائه دیدگاه ها و تئوری های خود جهت پیشبرد سیاست خارجی واشنگتن در جهان می پرداخت.

ایران یکی از موضوعاتی بود که برژینسکی بارها درباره آن به اظهار نظر پرداخته است. در ذیل به مرور مهمترین طرح ها و سخنان وی درباره ایران می پردازیم:

تلاش برژینسکی برای حمله نظامی به ایران جهت جلوگیری از سقوط شاه معدوم

شاه ایران در مواجه با انقلاب اسلامی از آمریکا طلب کمک کرد. ایران به لحاظ استراتژیک جایگاه بسیار مهمی را در سیاست خارجی آمریکا به خود اختصاص می‌داد. ویلیام سولیوان، سفیر آمریکا در ایران، مکرراً به « پهلوی اعلام کرد که برژینسکی اطمینان خاطر داده است که آمریکا به صورت همه جانبه از ایران حمایت خواهد کرد.» در ۴ نوامبر ۱۹۷۸ برژینسکی با شاه تماس گرفت و گفت که آمریکا «تا آخرین لحظه با او خواهد بود». در همین زمان، برخی از مقامات ارشد وزارت خارجه اعلام کردند که شاه می‌بایست کشور را ترک کند، بدون در نظر گرفتن اینکه چه کسی جای او را خواهد گرفت. برژینسکی و جیمز شلزینگر، وزیر انرژی آمریکا (که در دوره ریاست جمهوری جرالد فورد وزارت دفاع را بر عهده داشت)، همچنان بر حمایت نظامی آمریکا از شاه جانبداری می‌کردند. حتی در آخرین روزهای منتهی به انقلاب، هنگامی که سرنوشت شاه قطعی شده بود، برژینسکی همچنان از حمله به ایران برای باقی نگاه داشتن ایران در پایگاه آمریکا، حمایت می‌کرد. کارتر نیز نتوانست در مورد استفاده صحیح از نیروی نظامی برای انجام یک کودتای آمریکایی دیگر در این کشور، تصمیم گیری کند. او همچنین به ناو هواپیمابر کانستلیشن دستور آماده باش داد اما در نهایت نتوانست مانع تغییر رژیم در ایران شود.

002

 

طراحی عملیات پنجه عقاب به منظور آزاد سازی گروگان‌های آمریکایی

در سال ۱۹۸۰، برژینسکی عملیات پنجه عقاب را به منظور آزاد سازی گروگان‌های آمریکایی در ایران طراحی و در آن از واحد نظامی دلتا فورس، که به تازگی ایجاد شده بود و دیگر واحدهای نیروهای ویژه استفاده کرد. این مأموریت با وضع اسف باری شکست خورد و ونس، از سمت وزارت امور خارجه استعفا داد.پس از حادثه طبس، برژینسکی به شدت مورد انتقاد مطبوعات قرار گرفت و به منفورترین چهره در دولت کارتر تبدیل شد.

003

تاکید بر توقف برنامه هسته ای ایران و حمایت از عناصر اپوزیسیون داخلی

برژینسکی خرداد ماه 1390 در مصاحبه با روزنامه وال استریت ژورنال درباره ایران می گوید:” ایران را مجبور کنید برنامه هسته ایش را متوقف کند، اگر ادامه داد به تهران نشان دهید این پافشاری بدون هزینه نخواهد بود، اما خیلی هم روی تحریم ها حساب نکنید. برای زمانی که دیگر ایران از خط اتمی عبور کرد چتری دفاعی از متحدان آمریکا در منطقه درست کنید، با خطاب قرار دادن نیروهای معترض ایرانی از آنها حمایت کنید در حالی که محدویت های آمریکا برای کمک به آنها را درک می کنید، از فکر هرگونه حمله نظامی پیشگیرانه به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی بیرون بیایید و به گفت وگو با تهران ادامه دهید.”

 004

توصیه به اوباما درباره عدم ورود به جنگ نظامی با ایران

اسفندماه سال 1390 برژینسکی در مصاحبه با المانیتور با عنوان توصیه هایی به اوباما درباره ایران می گوید:” مي‌دانم با ايراني‌ها چه‌طور بايد برخورد كرد، پس به اوباما توصيه مي‌كنم كه به گزينه جنگ با ايران و حمله به تاسيسات هسته‌اي تهران، حتي فكر هم نكند. حتي در صورتي كه اين موضوع به ضرر او در انتخابات رياست‌جمهوري پيش‌رو تمام شود… گزينه نظامي، گزينه مطلوبي براي برخورد با فعاليت‌هاي هسته‌اي تهران نيست. شروع جنگ براي آمریکا آسان‌تر و سريع‌تر از پايان دادن به آن خواهد بود. اگر جرقه جنگ با ايران زده شود، مطمئنا اين ايالات‌متحده خواهد بود كه در درجه اول از لحاظ جاني و مالي متحمل هزينه هنگفتي خواهد شد.”

 

*گزارش: علی رضایی

همچنین ببینید

۶

جزئیاتی از همکاری آقای جاسوس با موسسه شرمین و بیژن/با موسس مرکز ایران شناسی پرینستون بیشتر آشنا شوید!

  زی یو وانگ شهروند آمریکاست اما در چین (پکن) به دنیا آمده، در رشته‌ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *